3384 فرهنگی 1399/07/17 - 11:06

به مناسبت اربعین حسینی؛

به تو از دور از سلام/ آداب و اعمال روز اربعین و زیارت از راه دور

مهمترین و ارزشمندترین دعا در روز اربعین «زیارت اربعین» بشمار می‌رود، این مناجات مقوله‌های ارزشمندی را در خود جای داده و در آن به زائر یادآوری می‌شود که هدف امام حسین (ع) چه بوده است.

به گزارش دیوان نیوز، اربعین حسینی امسال با ذکر «به تو از دور سلام» گره خورده است؛ هرساله میلیون‌ها عاشق اباعبدالله الحسین از سراسر کشورهای دنیا در این ایام مشغول پیاده روی و راهپیمایی به سمت حرم حضرت سیدالشهدا بودند و در چنین روزی جمع بزرگی از عشاق این حضرت در حرم اباعبدالله حسین (ع) شکل می‌گرفت که حتی دیدن این جمع از راه دور اشک شوق را از چشمان هرکسی سرازیر می‌کرد. امسال اما حال و هوای حرم ایشان کمی متفاوت‌تر است؛ اگرچه در همین شرایط هم بسیاری از زائران عراقی با رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی به زیارت امام حسین (ع) می‌روند و حرم این حضرت را خالی نمی‌گذارند اما افراد غیر عراقی از زیارت این حضرت در اربعین امسال محروم شده‌اند و خیلی‌ها این روزها فقط با مرور خاطرات سال‌های قبل خود کمی آرام می‌گیرند و هرازگاهی اشکی هم در حسرت سال‌های گذشته از چشمشان روانه می‌شود. این روزها دعای همه کسانی که حداقل یک‌بار به کربلا رفته‌اند این است که به زودی بتوانند باز به این فضای معنوی و ملکوتی مشرف شوند؛ محرومیت امسال اما به معنی فراموشی حس و حال هر سال عاشقان امام حسین (ع) و به جا نیاوردن آداب و زیارات ایشان نیست. مقام معظم رهبری هم نظرشان این بود که «از داخل خانه اظهار ارادت کنیم. روز اربعین، همه‌ی مردم بنشینند زیارت اربعین را با حال، با توجّه بخوانند و شِکوه کنند پیش امام حسین (ع) و بگویند یا سیّدالشّهداء، ما دلمان می‌خواست بیاییم، نشد، وضع این جوری است تا نظری بکنند.»

اربعین چه روزی است؟

کتاب مصباح المتهجد شیخ طوسی که حاصل گزینش دقیق و انتخاب معقول شیخ طوسی از روایات‌فراوان درباره تقویم مورد نظر شیعه درباره ایام سوگ و شادی و دعا و روزه وعبادت است‌، ذیل ماه «صفر» می‌نویسد: روز ۲۰ صفر یا همان اربعین زمانی است که حرم امام حسین (ع) یعنی کاروان اسرا، از شام به مدینه مراجعت کردند. روزی است که جابر بن عبدالله بن حرام انصاری‌، صحابی رسول خدا (ص) از مدینه به کربلا رسید تا به زیارت قبر امام حسین (ع) بشتابد و او نخستین کسی است از مردمان که قبر آن حضرت را زیارت کرد.

ویژگی‌های زیارت از راه دور چیست؟

در آموزه‌های دینی، زیارت از راه دور و نزدیک وجود دارد و این دو از نظر ویژگی و آداب تفاوت اساسی با هم ندارند؛ البته شاید فتوایی برای برخی احکام و اعمال مانند غسل زیارت کردن یا لباس پاکیزه پوشیدن در زیارت از راه دور وجود نداشته باشد، اما در کیفیت ارتباط برقرار کردن یا سلام دادن تفاوتی بین آن‌ها وجود ندارد.

روایات بسیاری در رابطه با فضیلت زیارت امام حسین علیه السلام از راه دور وارد شده، چنان که زیارت هر معصوم دیگری نیز این گونه است.

از جمله گروهی از یاران امام صادق علیه السلام نزد آن حضرت بودند، یکی از بزرگان آنها عرض کرد: فدایت شوم، من بسیاری از اوقات امام حسین علیه السلام را یاد می‌کنم، در آن لحظه چه بگویم؟ فرمود: سه مرتبه بگو: «السَّلامُ عَلَیْکَ یا اباعَبْدِاللَّه»؛چرا که سلام، از دور یا نزدیک به آن حضرت می‌رسد.

در روایتی دیگر آمده است که زیارت‏ امام حسین علیه السلام، در هر یکی از سه شب قدر، مستحب مؤکد است، و در روایتی آمده است که سبب آمرزش گناهان می‌شود و اگر زائر، دسترسی به زیارت‏ از نزدیک نداشته باشد، از دور زیارت‏ کند.

در فرازی، راوی از امام صادق علیه السلام می‌پرسد: فدایت شوم بسیار می‌شود که یادی از امام حسین علیه السلام می‌کنم در آن هنگام چه بگویم؟ فرمود: سه مرتبه بگو «صَلَّی اللَّهُ عَلَیْکَ یا اباعَبْدِاللَّهِ» که سلام به آن حضرت از دور و نزدیک به او می‌رسد.

هم چنین از روایت‏ علقمه‏ از امام باقر علیه السلام استفاده می‌شود که زیارت عاشورا برای دور و نزدیک هر دو وارد شده است. همانگونه که زیارت‏ اربعین که تنها در مورد امام حسین علیه السلام وارد شده، را نیز می‌توان از راه دور و نزدیک خواند.

از روایت سُدیر (یکی از یاران امام صادق علیه السلام) به خوبی استفاده می‌شود که زیارت آن حضرت از دور نیز، فضیلت بسیار دارد، به این صورت که فرد در فضای باز قرار گیرد و به راست و چپ نظر بیفکند، سپس سر خود را به سوی آسمان بلند کند و به جانب قبر امام حسین علیه السلام توجّه نماید و بگوید: «السَّلامُ عَلَیْکَ یا اباعَبْدِاللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ وَ رَحْمَةُاللَّهِ وَ بَرَکاتُهُ» که در مقابل آن برای او ثواب بسیار نوشته می‌شود.

اعمال روز اربعین چیست؟

روز اربعین هم همانند سایر مناسبت‌های مذهبی آداب و اعمال مخصوص به خود را دارد. در کتاب‌های ادعیه و روایات مختلف، اعمال مختلفی برای این روز ذکر شده است که در ادامه به بخشی از این اعمال اشاره می‌شود؛

بجا آوردن ۵۱ رکعت نماز که ۴۷ رکعت آن واجب و ۳۴ رکعت دیگر آن به صورت نافله برگزار می‌شود در اربعین حسینی یکی از اعمال مهم محسوب می‌شود. ذکر «بسم الله الرحمن الرحیم» با صدای بلند در این نماز که در روز اربعین سفارش بر آن شده و همچنین سجده بر خاک خصوصاً تربت «امام حسین (ع)» بسیار ارزشمند است. همچنین بهترین مناجات برای اربعین حسینی خواندن دعای چهل و سوم «صحیفه سجادیه» است که از زبان «امام سجاد (ع)» بیان شده و فضیلت‌های فراوانی را برای مومنان و اندیشمندان به همراه دارد.

دعای دیگری از سوی بزرگان دین مطرح شده که خواندن آن مستحب است، قرائت ۱۰ مرتبه‌ای این دعا برای روزهای ماه صفر به ویژه در اربعین حسینی فضیلت بسیار برای مومن دارد، «یا شَدیدَ الْقُوی وَیا شَدیدَ الْمِحالِ یا عَزیزُ یا عَزیزُ یا عَزیزُ ذَلَّتْ بِعَظَمَتِکَ جَمیعُ خَلْقِکَ فَاکْفِنی شَرَّ خَلْقِکَ یا مُحْسِنُ یا مُجْمِلُ یا مُنْعِمُ یا مُفْضِلُ یا لا اِلهَ اِلاّ اَنْتَ سُبْحانَکَ اِنّی کُنْتُ مِنَ الظّالِمینَ فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَنَجَّیْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَکَذلِکَ نُنْجِی الْمُؤْمِنینَ وَصَلَّی اللّهُ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِهِ الطَّیِّبینَ الطّاهِرینَ»، ای سخت نیرو وای سخت عقوبت! ای عزیز، ای عزیز، ای عزیز! در برابر عظمت تو همه آفریدگانت خوار شدند، پس کفایت کن از من شر خلقت را.‌ای نیکو ده، ای زیبایی بخش، ای نعمت بخش، ای فزون بخش، ای که معبودی جز تو نیست! منزهی تو و من از ستمکاران هستم. پس دعای او یونس را اجابت کردیم و از اندوه نجاتش دادیم و این چنین نجات دهیم مؤمنان را و درود خدا بر محمد و آل پاک و پاکیزه‌اش.

غسل کردن در روز اربعین برای زائران و به نیت زیارت «امام حسین (ع)» بسیار مهم است، مهمترین و ارزشمندترین دعا در روز اربعین «زیارت اربعین» بشمار می‌رود، این مناجات مقوله‌های ارزشمندی را در خود جای داده است و در آن به زائر یاد آوری می‌شود که هدف «امام حسین (ع)» چه بوده و در چه مسیری حرکت کرده و چگونه راضی به رضای خدا شده است و در عین حال چگونه با خون خود اسلام را از نابودی نجات داده است، پس از قرائت زیارت اربعین و به نیت برآورده شدن حاجت دو رکعت نماز باید در روز اربعین خوانده شود.

در بیشتر ادعیه‌ها و روایات به زیارت اربعین و زیارت امام حسین (ع) در این روز بسیار تاکید شده است. طبعاً بر اساس اعتباری که این روز میان شیعیان داشته است‌، از همان آغاز که تاریخش معلوم نیست‌، شیعیان به حرمت آن‌، زیارت اربعین می‌خوانده‌اند و اگر می‌توانسته‌اند مانند جابر بر مزار امام حسین (ع) گرد آمده و آن امام را زیارت می‌کردند. این سنت تا به امروز در عراق با قوت برپاست و شاهدیم که میلیون‌ها شیعه عراقی و غیر عراقی در این روز بر مزار امام حسین (ع) جمع می‌شوند.

  1. اعلام آمار تعداد بازداشت‌شدگان اعتراضات اصفهان از سوی سخنگوی قوه قضائیه
  2. جزئیات حکم کلاهبرداران شبکه‌ای اعلام شد
  3. طارمی: اتلتیکو تیم بزرگی است، اما پیروز می‌شویم
  4. ارزش سهام عدالت به زیر ۱۰ میلیون تومان رسید
  5. تزریق بیش از ۴۰۸ هزار دز واکسن کرونا در کشور طی شبانه‌روز گذشته
  6. قالیباف: تحول در حکمرانی تحول در وزارت ارتباطات است
  7. کمیسیون اصل ۹۰، چندان فعالیت موثر و چشم‌گیری نداشته است
  8. کنترل‌ الکترونیک واکسن نزده‌ها و کرونا مثبت‌ها
  9. رئیس‌جمهور دستوری برای افزایش ظرفیت پذیرش پزشکی صادر نکرده است
  10. جرائم وسایل نقلیه موتوری فاقد بیمه‌نامه شخص ثالث بخشیده شد
  11. محسنی اژه‌ای: زیبنده نیست این تعداد زندانی داشته باشیم
  12. امیرعبداللهیان اعلام کرد: آمادگی ایران برای میزبانی نشست سران آستانه
  13. امروز؛ آخرین مهلت برای ثبت اطلاعات کارکنان در سامانه پاکنا
  14. صدور مجوز اعمال مدرک تحصیلی دوم برای کارکنان اداری قوه قضائیه
  15. ایران از امنیت کشور‌های حاشیه خلیج فارس حمایت می‌کند
  16. ایران از امنیت کشور‌های حاشیه خلیج فارس حمایت می‌کند
  17. تزریق دُز سوم واکسن کرونا جدی گرفته شود
  18. روند ابتلا، بستری و فوتی ها همچنان در سراسر کشور نزولی است
  19. رئیس قوه قضاییه: روال بورس عادی نیست
  20. آغاز نوبت سوم واکسیناسیون افراد بالای ۴۰‌ سال
  21. نحوه برگزاری امتحانات دانش آموزان مشخص شد
  22. دستور رئیس دستگاه قضا به سازمان بازرسی و دادستان کل کشور برای بررسی وضعیت بورس
  23. قالیباف: هیات نظارت باید محکم‌تر موضوع عنابستانی را پیگیری می‌کرد
  24. رئیس‌جمهور یکشنبه آینده لایحه بودجه ۱۴۰۱ را تقدیم مجلس می‌کند
  25. دستور قالیباف برای بررسی راهکارهای حفاظت از محیط زیست
  26. اولیانوف: لحن اظهارات اخیر ایران نشان می‌دهد فضا برای مذاکرات بیشتر وجود دارد
  27. طرح واردات خودرو در مسیر رفت و برگشت به مجلس
  28. زاکانی مسئول مدیریت بحران پایتخت شد
  29. کلاهبرداری مجرمان سایبری به بهانه شب یلدا
  30. مردم را درتصمیمات اقتصادی غافلگیر نمیکنیم
  31. آغاز اجرای محدودیت‌های هوشمند کرونایی از امروز
  32. طرح تدریس ادبیات زبان‌های محلی و قومی در مدارس به صحن مجلس ارجاع شد
  33. مخالفت کمیسیون بهداشت با طرح الزام به رسمیت شناخته شدن طب سنتی ایرانی در قوانین کشور
  34. سردار آزمون و هم تیمی طارمی خریدهای قطعی لیون در زمستان
  35. رویکرد دولت برای سال آینده تمرکز بر حمایت از واحدهای تولیدی است
  36. آمارابتلا و فوت کرونا دراین دولت کاهش جدی پیدا کرد
  37. معافیت مالیاتی ۵ درصدی واحد‌های تولیدی در لایحه بودجه ۱۴۰۱
  38. مالیات بر اصل قیمت طلا از ۱۳ دی ماه حذف می‌شود
  39. انهدام باند اسکیمری سه نفره در البرز
  40. یکی از مصوبات طرح ساماندهی صنعت خودرو مغایر قانون اساسی است
  41. نگهداری و بازپروری معتادان وظیفه نیروی انتظامی نیست
  42. کلاهبرداران اینستاگرامی در البرز دستگیر شدند
  43. معاون رئیس‌جمهور قرقیزستان با امیرعبداللهیان دیدارکرد
  44. فعال شدن سیستم کنترل هوشمند کرونا از فردا
  45. قانون واردات خودرو به زودی به دولت ابلاغ خواهد شد
  46. اعلام آخرین وضعیت سدهای تهران و کشور
  47. حداقل حقوق کارکنان دولت چقدر زیاد می‌شود؟
  48. برگزاری جلسه فوق العاده دولت برای بررسی بودجه ۱۴۰۱
  49. حال ناخوش سدهای تهران و کاهش ٣٠ درصدی ذخایر سدهای کشور
  50. دستور وزیر بهداشت برای برپایی نماز جماعت در کلیه فضاهای دانشگاهی
  51. مشاور امنیت ملی امارات فردا به تهران سفر می کند
  52. شرایط حق تقدم ثبت اختراع تعیین شد
  53. یک شنبه هفته آینده بودجه ۱۴۰۱ تقدیم مجلس می‌شود
  54. رضازاده: آمریکا به دنبال وقت کشی در مذاکرات است
  55. تیم مذاکره کننده ایران در برابر آمریکا مقاومت کنند