اظهارات محمد حسین روشنک - رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و تاجیکستان - همزمان با برگزاری چهلمین نشست هیات مدیره اتاق بازرگانی و توسعه اسلامی در ترکیه، بار دیگر این پرسش را مطرح میکند که آیا توسعه اقتصادی کشورهای اسلامی بدون تقویت بخش خصوصی و شکلگیری همگرایی اقتصادی واقعی امکانپذیر است؟
جهان امروز، عصر ائتلافهای اقتصادی است. از اتحادیه اروپا گرفته تا آسهآن، بریکس و پیمانهای منطقهای در آمریکای لاتین و آفریقا، تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که رشد پایدار بیش از آنکه محصول تواناییهای منفرد کشورها باشد، نتیجه پیوند اقتصادها، کاهش موانع تجاری و شکلگیری بازارهای بزرگ منطقهای است. در چنین فضایی، جهان اسلام با برخورداری از دهها کشور، جمعیتی بیش از دو میلیارد نفر، منابع عظیم انرژی، بازار گسترده مصرف و موقعیت ممتاز ژئوپلیتیکی، همچنان نتوانسته از این ظرفیت بالقوه قدرت اقتصادی بالفعل بسازد.
اظهارات محمد حسین روشنک، رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و تاجیکستان، در حاشیه چهلمین نشست هیاتمدیره اتاق بازرگانی و توسعه اسلامی، دقیقا بر همین نقطه تمرکز دارد؛ اینکه توسعه اقتصادی کشورهای اسلامی بدون افزایش تعاملات بخش خصوصی و هماهنگی میان نهادهای اقتصادی این کشورها، به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.
اتاقهای بازرگانی؛ بازیگران فراموش شده توسعه
یکی از مهمترین محورهای سخنان روشنک، نقش اتاقهای بازرگانی در اقتصادهای مدرن است. برخلاف نگاه سنتی که اتاق بازرگانی را صرفا نهادی مرتبط با تجارت خارجی میداند، امروز در بسیاری از کشورها اتاقهای بازرگانی به پارلمانهای اقتصادی تبدیل شدهاند؛ نهادهایی که علاوه بر تجارت، نماینده صنعت، معدن، کشاورزی، خدمات، گردشگری، بازار سرمایه و سایر فعالیتهای اقتصادی هستند و در فرآیند سیاستگذاری نیز اثرگذاری قابل توجهی دارند.
در اقتصادهای توسعه یافته، بخش خصوصی موتور اصلی رشد اقتصادی است و اتاقهای بازرگانی نیز بازوی مشورتی دولتها در تصمیم گیریهای اقتصادی محسوب میشوند. به همین دلیل، سیاستهای تجاری، صنعتی و سرمایهگذاری اغلب با مشارکت فعال تشکلهای اقتصادی تدوین میشود.