به گزارش دیوان نیوز؛ در روزهای اخیر ویدئویی که پیش‌تر نیز در رسانه‌های بین‌المللی منتشر شده بود، بار دیگر در شبکه‌های اجتماعی بازنشر شد و توجه عمومی را به سطح تازه‌ای از نگرانی درباره نقض حریم خصوصی جلب کرد.

این ویدئو مربوط به آزمایشی است که طی آن یک خبرنگار در شهر آمستردام با استفاده از عینکی مجهز به فناوری تشخیص چهره، توانست تنها با چند ثانیه مکالمه کوتاه، هویت رهگذران را در لحظه تشخیص دهد.

بر اساس گزارش منابع معتبر حوزه فناوری، عینک مورداستفاده به نرم‌افزارهایی متصل بود که تصویر چهره افراد را با پایگاه‌های داده عمومی، تصاویر موجود در شبکه‌های اجتماعی و اطلاعاتی که برخی کاربران ناخواسته در فضای آنلاین منتشر کرده‌اند مطابقت می‌داد. نتیجه این تطبیق آن بود که خبرنگار بدون نیاز به هیچ‌گونه دسترسی ویژه یا ابزار امنیتی، قادر شد نام، شغل یا حتی اطلاعات جانبی برخی افراد را در لحظه به دست آورد.

بازنشر دوباره این ویدئو، هم‌زمان با رونق گرفتن ابزارهای هوش مصنوعی و توسعه سریع عینک‌های هوشمند، نگرانی‌ها را دوچندان کرده است. از نگاه کارشناسان، آنچه در این آزمایش به نمایش درآمد تنها یک مسئله اخلاقی در زمینه حریم خصوصی نیست؛ بلکه زنگ خطری جدی درباره پیامدهای امنیتی فناوری‌های نوین است. ابزارهایی که بتوانند در چند ثانیه هویت افراد را شناسایی کنند، می‌توانند زمینه ارتکاب انواع جرایم را تسهیل کنند؛ از سرقت هویت گرفته تا ردگیری‌های غیرمجاز، دسترسی به اطلاعات شخصی، تهدیدهای هدفمند و حتی سوءاستفاده‌های سازمان‌یافته. اهمیت موضوع زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم بسیاری از این فناوری‌ها خارج از چارچوب‌های نظارتی توسعه می‌یابند و در شرایط فقدان قوانین روشن، قابلیت سوءاستفاده آن‌ها بسیار بالاست.

تکرار انتشار این ویدئو از سوی فعالان و متخصصان حوزه حریم خصوصی با هدف هشدار به مردم و مسئولان صورت گرفته است. پیام اصلی آن روشن است: در دوره‌ای که ابزارهای هوشمند و سامانه‌های تشخیص چهره با سرعتی بی‌سابقه گسترش یافته‌اند، اعتماد صرف به ظاهر بی‌ضرر «عینک‌های هوشمند» می‌تواند مخاطرات جدی در پی داشته باشد. به همین دلیل، بسیاری از نهادهای علمی و امنیتی در کشورهای مختلف بر لزوم تدوین مقررات مشخص، نظارت بر تجهیزات مبتنی بر هوش مصنوعی و همچنین افزایش آگاهی عمومی تأکید می‌کنند تا از تبدیل این فناوری‌ها به ابزار نقض گسترده حریم خصوصی جلوگیری شود.

با توجه به ابعاد رو به گسترش این پدیده، ضروری است دستگاه‌های تصمیم‌ساز کشور با دقت بیشتری روندهای جهانی را رصد کرده و سیاست‌گذاری‌های لازم برای جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی را در اولویت قرار دهند. همچنین آگاهی‌رسانی به عموم مردم درباره اهمیت محافظت از اطلاعات شخصی در فضای مجازی و پیامدهای اشتراک‌گذاری بی‌محابای تصاویر و داده‌ها، یکی از اقداماتی است که می‌تواند نقش مهمی در کاهش ریسک‌های امنیتی ایفا کند. این اتفاق – هرچند مربوط به گذشته – امروز بیش از هر زمان دیگری نشان می‌دهد که ورود فناوری‌های نو بدون آماده‌سازی قانونی، فرهنگی و فنی، می‌تواند هزینه‌های سنگینی برای جامعه به همراه داشته باشد.

خبرنگار: حسین لطفی نسب