طرح کالابرگ الکترونیکی در ماههای اخیر به یکی از مهمترین ابزارهای حمایتی دولت برای کمک به مدیریت هزینههای خانوار تبدیل شده است. در قالب این طرح، اعتبار مشخصی برای خرید کالاهای اساسی در اختیار خانوارهای مشمول قرار میگیرد تا بخشی از فشار ناشی از افزایش قیمت کالاهای ضروری جبران شود. اجرای این طرح در شرایطی دنبال میشود که تورم مواد غذایی در سالهای اخیر بر الگوی مصرف خانوارها اثر گذاشته و موجب شده برخی اقلام مهم در سبد غذایی، با اولویت کمتری نسبت به گذشته خریداری شوند.
مردم بارها در گفتوگوهای خود اظهار کرده بودند که در میان این گرانیها و تورمهایی که رخ میدهد قطعا اولویت با خرید کالاهایی است که اهمیت و مصرف بیشتری در ماه دارند و تنها کنج کوچکی از ذهنشان درگیر فواید مصرف لبنیات است که با افزایش قیمتهای روزانه و هفتگی بخواهند برای خرید و مصرف آن هزینه کنند.
اجرای تخفیف لبنیات؛ نیاز به توسعه در سطح عرضه
در چنین شرایطی، دولت تلاش کرده از طریق بستر کالابرگ الکترونیکی، بخشی از فشار قیمتی کالاهای مهم را کاهش دهد. بر این اساس، تخفیف ۱۰ درصدی برای برخی اقلام لبنی و تخفیف ۳ درصدی برای روغن خوراکی در فروشگاههای منتخب مجری طرح در نظر گرفته شده است. روغن نیز از جمله کالاهایی است که در سالهای اخیر افزایش قیمت قابل توجهی را تجربه کرده و به یکی از اقلام حساس در سبد هزینهای خانوار تبدیل شده است. از این رو، اعمال تخفیف برای این کالا نیز در راستای حمایت از قدرت خرید مردم ارزیابی میشود.
مشاهدات میدانی خبرنگار ایسنا از برخی فروشگاههای مجری طرح کالابرگ در مرکز شهر نشان میدهد، اجرای تخفیف لبنیات در حال حاضر بهصورت محدود در برخی اقلام قابل مشاهده است. بررسی قفسههای فروشگاهها نشان میدهد از میان محصولات لبنی مشمول تخفیف، فعلا تنها چند باکس شیر متعلق به یکی از شرکتهای لبنی با تخفیف ۱۰ درصدی عرضه شده و سایر اقلام لبنی از جمله ماست، پنیر و دیگر محصولات مشابه مشمول این تخفیف در دسترس نیستند. این شرایط میتواند نشاندهنده آن باشد که اجرای طرح در بخش لبنیات همچنان در مراحل اولیه توسعه قرار دارد و انتظار میرود با تکمیل فرآیند تأمین و توزیع، تنوع بیشتری از کالاهای مشمول در فروشگاهها عرضه شود.
موفقیت طرح در گرو تکمیل زنجیره تامین
تجربه اجرای سیاستهای حمایتی نشان داده است که اثربخشی این طرحها تا حد زیادی به هماهنگی کامل میان تأمینکنندگان، شبکه توزیع و فروشگاههای عرضهکننده وابسته است. بر همین اساس، هرچه دامنه عرضه کالاهای مشمول تخفیف گستردهتر و دسترسی خانوارها به این اقلام آسانتر باشد، اهداف حمایتی طرح نیز با موفقیت بیشتری محقق خواهد شد. در نهایت، موفقیت کالابرگ الکترونیکی را باید در اثر ملموس آن بر سفره خانوارها سنجید. تخفیف ۱۰ درصدی لبنیات و ۳ درصدی روغن میتواند گامی مثبت در جهت حمایت از معیشت مردم و تقویت مصرف کالاهای ضروری باشد؛ مشروط بر آنکه این حمایت در سطح عرضه نیز با پوشش گستردهتر و تنوع کالایی بیشتر همراه شود.